به بزرگترین دانشنامه مالی فارسی خوش آمدید

هزینه سرمایه در مقابل هزینه عملیاتی: بررسی تفاوت ها

هزینه سرمایه در مقابل هزینه عملیاتی: بررسی تفاوت ها

هزینه سرمایه در مقابل هزینه عملیاتی: نگاه کلی

هزینه سرمایه CAPEX و هزینه عملیاتی OPEX، دو دسته از هزینه های کسب و کار را نشان می دهند. با این حال تفاوت های مشخصی بین این دو و رفتارهای مالیاتیشان وجود دارد.

هزینه سرمایه به خرید های عمده که در آینده مورد استفاده قرار می گیرند، اشاره دارد. عمر این خرید ها فراتر از دوره حسابداری فعلی است. از آنجا که این هزینه ها فقط با گذشت زمان از طریق استهلاک قابل بازیافت هستند، شرکت ها معمولاً برای تهیه CAPEX یک بودجه عملیاتی جداگانه را در نظر می گیرند. معمولاً شرکت ها تمایل به کاهش سرمایه گذاری به منظور کاهش CAPEX دارند.

برای دسترسی به تمام مقالات حسابداری، اینجا کلیک کنید.

هزینه های عملیاتی نشان دهنده سایر هزینه های روزانه می باشند که برای ادامه ی حیات کسب و کار ضروری هستند. اینها هزینه های کوتاه مدت هستند و در دوره حسابداری که در آن خرید صورت گرفته، ثبت می شوند.

هزینه سرمایه

هزینه سرمایه، هزینه ای است که شرکت ها برای خرید دارایی های فیزیکی که بیش از یک سال مورد استفاده قرار می گیرند، صرف می کنند. به عنوان مثال، یک شرکت ممکن است هزینه سرمایه برای بهبود دارایی های خود در نظر بگیرد.

نکته مهم

دارایی های ثابت از دیدگاه حسابداری به عنوان دارایی های غیر متعارف در نظر گرفته می شوند، به این معنی که این دارایی ها در سال اول مصرف نخواهند شد. (همچنین در خصوص رابطه بین هزینه و سرمایه گذاری، اینجا بخوانید).

هزینه سرمایه می تواند شامل موارد زیر باشد:

  • خرید شرکت و تجهیزات
  • توسعه ساختمان
  • خرید سخت افزار مانند رایانه
  • خرید وسایل نقلیه

ماهیت هزینه سرمایه تا حد زیادی توسط نوع صنعتی که شرکت در آن فعالیت دارد مشخص می شود. دارایی خریداری شده همچنین می تواند موجب بهبود عمر دارایی فیزیکی فعلی شود. (همچنین بخوانید؛ حسابداری چگونه به تصمیم گیری کمک می کند؟).

هزینه سرمایه به عنوان دارایی در ترازنامه در بخش “دارایی و تجهیزات و ساختمان” ثبت می شود. با این حال آن را در بخش  فعالیت های سرمایه گذاری نیز ثبت می کنیم اگر و تنها اگر شامل جریان پول باشند  چرا که در این صورت شامل هزینه نقدی برای دوره حسابداری فعلی خواهد بود.

هنگامی که عمر دارایی افزایش می یابد با استهلاک رو به رو می شود به طوری که هزینه دارایی در طول عمر مفید آن تقسیم می شود. به عبارت دیگر در حسابداری، هر ساله بخشی از دارایی ثابت مورد استفاده قرار می گیرد. استهلاک نشان دهنده میزان فرسودگی دارایی ثابت است و میزان استهلاک برای هر سال می تواند به صورت کسر مالیات نشان داده شود. به طور کلی، هزینه سرمایه اغلب در طی یک دوره 5 تا 10 ساله مستهلک می شود، اما در خصوص املاک و مستغلات این استهلاک در بیش از دو دهه رخ می دهد. البته شرایط هر ترازنامه باتوجه به نوع دارایی بسیار متفاوت است. (برای برخورداری از خدمات آنلاین حسابداری، اینجا کلیک کنید).

هزینه های عملیاتی

هزینه های عملیاتی شامل هزینه های روزانه و ضرروی کسب و کار به شرح زیر است:

  • پرداخت اجاره
  • خدمات رفاهی
  • حقوق و برنامه بازنشستگی
  • هزینه های مربوط به فروش
  • هزینه های اداری
  • هزینه های عمومی
  • تحقیق و توسعه
  • مالیات بر مستغلات
  • سفرهای کاری

آیا به دنبال مرجعی برای تحلیل صورت های مالی هستید؟ اینجا کلیک کنید.

از آنجا که بخش عظیمی از هزینه های شرکت را هزینه های عملیاتی تشکیل می دهند، لذا مدیریت معمولاً به دنبال راهکاری برای کاهش هزینه های عملیاتی بدون افت کیفیت و بازده است. برخلاف هزینه سرمایه، این دسته از هزینه ها در طی سال به طور کامل از مالیات کسر می شوند.

ذکر این نکته حائز اهمیت است که برخی از اوقات، هزینه سرمایه با خود، هزینه عملیاتی نیز به دنبال دارد. (همچنین بخوانید؛ فرمول محاسبه حاشیه سود ناخالص در اکسل چیست؟).

ویژگی های کلیدی

  • تفاوت های مشخصی بین هزینه سرمایه و عملیاتی مخصوصاً از منظر برخورد با مقوله مالیات وجود دارد.
  • هزینه سرمایه به خرید های عمده با کاربرد بلند مدت اشاره دارد.
  • هزینه عملیاتی نشان دهنده هزینه های روزانه ضروری برای ادامه حیات کسب و کار است.

منبع: گروه مشاوران مالی سامان