به بزرگترین دانشنامه مالی فارسی خوش آمدید

بازار ابزارهای مشتقه چقدر بزرگ است؟

بازار ابزارهای مشتقه چقدر بزرگ است؟

به طور خلاصه، بازار ابزارهای مشتقه یک غول بزرگ است، اغلب ارزش پایانی آن بیش از 1.2 کوادریلیون دلار تخمین زده می شود. اما چطور ممکن است؟ به این دلیل که تعداد زیادی از ابزارهای مشتقه وجود دارند که به طور مجازی اجازه هرگونه سرمایه گذاری بر روی دارایی شامل سهام، کامودیتی، اوراق و جفت ارز را می دهند. برخی از تحلیلگران، حتی اندازه بازار مشتقات را بیش از 10 برابر کل تولید ناخالص داخلی جهان (GDP) تخمین می زنند.

با این حال سایر محققان، این برآوردها را به چالش می کشند به طوری که بحث برسر اندازهِ بازارِ ابزارهای مشتقه همواره زیاد است. (همچنین بخوانید؛ ابزارهای مشتقه چگونه قیمت‌گذاری می‌شوند؟).

تشخیص محدوده برآوردها

تعیین اندازه بازار مشتقات بستگی به این موضوع دارد که چه بخشی از بازار درنظر گرفته شده باشد و چه مقداری برای محاسبات در نظر گرفته می شوند. بیشتر برآورد ها با اضافه کردن ارزش ذاتی تمام قراردادهای ابزارهای مشتقه بدست می آیند. اما برخی از تحلیلگران معتقدند که چنین محاسبه ای، واقعیت را بازتاب نمی دهد – به طوری که ارزش قرارداد مشتقه به ارزش ابزارهای مالی قید شده ارتباطی ندارد و نمی تواند بیانگر ارزش بازاری دارایی های تحت معامله در ابزارهای مشتقه باشد. (نگاه خلاصه به ابزارهای مشتقه؛ ابزارهای مشتقه، یک قرارداد بین طرفین هستند، به صورت سفته بازی استفاده می شوند، براساس قیمت های آتی خرید و فروش می شوند و قیمت آنها براساس دارایی های پایه تعیین می شود، از این رو، نام آن ها مشتق درنظر گرفته شده است، بنابراین قیمت ابزارهای مشتقه تحت تاثیر دارایی های مورد معامله است).

همچنین بخوانید؛ استفاده از ابزارهای مشتقه برای پوشش ریسک

یک مثال که تفاوت بین ارزش اسمی و واقعی یک قرارداد مشتقه را نشان می دهد، سواپ نرخ بهره است. مقدار ارزش سواپ براساس بهره ابزار مالی پایه است، هرچند که این مقدار در واقعیت معامله نمی شود. به طوری که در سواپ نرخ بهره تنها یک مقدار اندکِ اختلافِ بین دو نرخ بهره معامله می شود که نسبت به کل بهره بسیار کوچک است. (همچنین بخوانید؛ نگاهی عمیق به بازار مبادله یا Swap).

براساس آخرین اطلاعات بدست آمده از بانک بین المللی BIS، مجموع تضمین قراردادهای آتی چیزی درحدود 540 تریلیون دلار است. اما ارزش ناخالص بازار چیزی در حدود 12 تریلیون دلار برآورد شده است.

جمع بندی

زمانی که ارزش واقعی مشتقات را (و نه ارزش اسمی) درنظر بگیریم، برآورد ارزش بازار مشتقات به طور چشمگیری تغییر می کند. با این حال، با هر شکل محاسبه ای، این بازار از نظر وسعت بسیار بزرگ و قابل توجه است.

همچنین بخوانید؛ ابزار مشتقه در مقابل سواپ. بررسی تفاوت ها

منبع: گروه مشاوران مالی سامان