به بزرگترین دانشنامه مالی فارسی خوش آمدید

مفاهیم آلفا و بتا برای مبتدیان

مفاهیم آلفا و بتا برای مبتدیان

اغلب در خصوص آلفا و بتا وقتی در خصوص سرمایه گذاری صحبت می کنیم، جملاتی را می شنویم. هر دوی این شاخص ها مربوط به چیزهای متفاوتی هستند.

تعریف آلفا

آلفا، یکی از شاخصترین مؤلفه های عملکرد سرمایه گذاری است و به عنوان بازده بیش از حد سرمایه گذاری نسبت به بازده برروی یک شاخص درنظر گرفته می شود. به طور مثال اگر بازده سرمایه گذاری شما در سهام 20 درصد و بازده شاخص بازار بورس 5 درصد باشد آنگاه آلفا 15 خواهد بود. آلفای منفی 15 نشان می دهد که بازده سرمایه گذاری کمتر از 20 درصد بوده است.

از آلفا همچنین برای اندازه گیری و مدیریت ریسک استفاده می شود. (درخصوص مبحث مدیریت ریسک بیشتر بدانید). در مثال فوق، آلفای منفی 15 نشان می دهد که سرمایه گذاری نسبت به بازده بسیار پرریسک است. آلفای صفر نشان از بازده متناسب با ریسک دارد. طبیعتاً، آلفای بالاتر به معنی شرایط بهتر برای سرمایه گذاری است.

آلفا یکی از پنج شاخص مهمِ مدیریت ریسک برای صندوق های سرمایه گذاری، سهام و اوراق قرضه است و به سرمایه گذاران می گوید که آیا دارایی، عملکرد بهتر یا بدتری نسبت به پیش بینی های بتا داشته است.

هنگامی که آلفای صندوق های سرمایه گذاری بالا است، متوجه می شویم که عملکرد مدیران سرمایه گذاری به اندازه کافی خوب بوده است. اما این نکته را هم در نظر داشته باشید که نوع شاخص مورد استفاده در شاخص آلفا نیز مهم است. شاخص باید از جنس سهام و دارایی سرمایه گذاری شده باشد.

تعریف بتا

بر خلاف آلفا، که میزان بازده نسبی را اندازه گیری می کند، بتا نوسانات نسبی را اندازه می گیرد. در واقع بتا، ریسک سیستماتیک ابزار مالی یا سبد سرمایه گذاری را در مقایسه با بازار اندازه گیری می کند. (در این خصوص بخوانید؛ چگونه ریسک سرمایه‌گذاری کمی می‌شود؟).

بتا یک شاخص بسیار مهم و موثر است. سهامی که شاخص بتایش به نسبت شاخص بازار 2 باشد بدین معنی است که تغییرات قیمت سهام دو برابر تغییرات قیمتی شاخص در یک بازه زمانی مشخص است. اگر بتا منفی 2 باشد آنگاه تغییرات قیمت سهام دو برابر تغییرات قیمتی شاخص در جهت مخالف خواهد بود. برخی از سرمایه گذاری ها با بتا منفی شامل برخی از صندوق های قابل معامله در بورس می شود.

چیزی دیگری که بتا می تواند به شما بگوید این است که میزان اثر تنوع بر ریسک چقدر است. اگر به بتای یک صندوق سرمایه گذاری معمولی نگاه کنید به شما به طور واضح می گوید که با اضافه کردن هر کلاس دارایی چقدر بتا تغییر می کند.

در بتا هم بسیار مهم است که چه شاخصی را در محاسبات خود قرار خواهید داد. معیار های بسیار متنوعی را به عنوان شاخص جهت محاسبات شاخص بتا می توانید در نظر بگیرید.

ویژگی های کلیدی

  • آلفا شاخص تعیین کننده بازده بیش از حد سرمایه گذاری نسبت به یک شاخص است.
  • از بتا به منظور اندازه گیری نوسانات استفاده می شود.
  • بتا و آلفا هر دو شاخص های اندازه گیری ریسک هستند که براساس پیش بینی بازده محاسبه می شوند.

جمع بندی

آلفا و بتا هر دو نسبت ریسک هستند که سرمایه گذاران از آنها به عنوان ابزاری برای محاسبه، مقایسه و پیش بینی بازده استفاده می کنند. اعداد این دو شاخص بسیار مهم و حیاتی هستند، اما باید دقت کنید و ببینید که چگونه محاسبه می شوند.

منبع: گروه مشاوران مالی سامان